Over dit experiment
Technische pagina
Hier lees je hoe een officieel document een leesbaar dossier wordt, hoe we het ophalen bij de bron, en waar het experiment tekortschiet.
Wie beslist er in Mechelen?
De politieke macht ligt bij vijf officiële bestuursorganen. De gemeenteraad en het college van burgemeester en schepenen sturen de stad aan. Diezelfde mensen besturen, als raad voor maatschappelijk welzijn en vast bureau, ook het OCMW. En de burgemeester waakt zelf over de openbare orde en kan bij hoogdringendheid tijdelijke politiemaatregelen nemen, die de gemeenteraad nadien moet bekrachtigen. Samen zijn dat de vijf organen die we volgen.
Hoeveel tijd krijgt het stadsbestuur?
Het Decreet Lokaal Bestuur legt de termijnen vast die we opvolgen. De agenda van de gemeenteraad moet er minstens 8 dagen vóór de zitting zijn (artikel 22), en die van de raad voor maatschappelijk welzijn even lang vooraf (artikel 74). De besluiten van alle vijf de organen volgen uiterlijk 10 dagen na de zitting of de beslissing (artikel 287).
Van officieel stuk tot leesbaar dossier
Hoe ontstaat een dossier? We bundelen stukken op hun meest onderscheidende gedeelde woord: een besteknummer of adres, een eigennaam zoals een kerk, een buurt of een project, of een zeldzaam kernwoord uit de titel. Een breed thema bindt nooit op zichzelf. Het is een vuistregel, geen absolute waarheid: soms koppelt ze twee losse zaken, soms knipt ze één verhaal in twee.
In zo'n dossier schuift ook een schriftelijke vraag van een raadslid mee, naast de agendapunten en besluiten. Zo zie je de vraag en de latere beslissing over hetzelfde onderwerp in één tijdlijn.
Zoek je op een trefwoord, dan kijken we niet alleen in de titels en de samenvattingen, maar ook in de volledige stukken: de notulen van een agendapunt, de pdf van een schriftelijke vraag. Zit een woord enkel daar, dan tonen we die treffer gewoon tussen de andere, met het label "in het volledige stuk", zodat je weet dat het dieper in de tekst zat en niet in de samenvatting.
Soms verwijzen twee stukken naar dezelfde harde code: een lijn in het meerjarenplan, een zaaknummer, een omgevingsvergunning. Die codes staan in de stukken zelf, dus we gebruiken ze om verwante dossiers te tonen, met de reden erbij. Meestal blijft dat een tip en geen oordeel: we zetten twee dossiers naast elkaar zonder ze samen te voegen. Alleen een verwijzing die naar precies één zaak wijst, zoals een besteknummer of een adres met huisnummer, bundelt stukken wel meteen in hetzelfde dossier.
Deze site is gebouwd met hulp van Claude Code, de AI-programmeerassistent van Anthropic. Ze is geen journalistiek eindproduct, maar een opstapje: een manier om de vinger aan de pols te houden en zelf te beslissen waar je je tanden in zet.
- Ophalen. We halen de agenda's, besluitenlijsten, notulen en de schriftelijke vragen van raadsleden rustig op, stuk voor stuk en met een pauze tussendoor.
- Uitlezen. We lezen de pdf's uit tot losse agendapunten en besluiten.
- Samenvatten. Een taalmodel zet de ambtelijke taal om naar mensentaal.
- Bouwen. Alle data gaat mee in de pagina zelf, dus zonder server of databank. De lettertypes staan als losse bestanden ernaast.
- GitHub Pages. Bij elke wijziging zet een actie de nieuwe versie online op denkmee.asgaupaust.be. Geen server nodig, geen databank.
- Bundelen en zoeken. Het samenstellen van dossiers en het doorzoeken van alle besluiten gebeuren live bij jou. Er gaat niets naar een server terug.
Waar de stukken vandaan komen
De stad publiceert deze stukken zelf, omdat het Decreet Lokaal Bestuur haar dat oplegt (behalve voor de schriftelijke vragen), binnen de termijnen die je hierboven leest.
Op datzelfde portaal staat een robots.txt die alle geautomatiseerde bezoekers vraagt weg te blijven, zoekmachines incluis. Wij halen de stukken toch op. Dat verdient uitleg, geen omweg.
Deze documenten moet de stad publiceren: openbaarheid is hier geen gunst maar een wettelijke plicht. En een robots.txt is een verzoek aan crawlers, geen slot op de deur. We wegen dat verzoek dus af tegen de reden waarom deze site bestaat, en we kiezen ervoor de stukken op te halen. Wat we daarbij wel in de hand hebben, is hoe we ons gedragen: we kijken niet constant of er iets nieuw is, maar op ruim gespreide momenten, stuk voor stuk en met een pauze tussendoor, zodat de servers van de stad er amper iets van merken. We nemen enkel wat al openbaar is, en we brengen je telkens terug naar het origineel.
De rest volgt vanzelf. De kosten blijven laag: alleen het resultaat gaat online, een handvol statische bestanden, gratis te hosten, zonder server of databank. Het zoeken naar dossiers en besluiten gebeurt in jouw browser, dus niemand logt wat jij intikt. En alles is open: wie de stappen herhaalt, krijgt dezelfde site, en de code staat publiek.
Wat we mogelijk over het hoofd zien
Natuurlijk hebben wij ook blinde vlekken. Dit zijn de grenzen aan dit project die we zelf zien.
We tonen vijf organen. Wat daarbuiten valt, zoals gemeenteraadscommissies, adviesraden of de mondelinge toelichting in de zaal, zie je hier niet. De site begint bovendien eind 2024, bij deze bestuursperiode. Oudere stukken halen we niet op. Een beslissing heeft vaak een voorgeschiedenis die niet in één document past.
Een samenvatting is niet de bron. Samenvatten is kiezen, en kiezen is weglaten. Ook het uitlezen van de pdf's gebeurt met vuistregels: soms glipt een agendapunt weg, of knippen we het verkeerd, nog voor de samenvatting. Een deel van dat werk doet een taalmodel: sneller, maar nooit onfeilbaar. Voor wat juridisch telt, ga je naar de bron: we brengen je telkens naar de officiële publicaties van net die zitting bij de stad. Voor het volledige besluit van het college, het vast bureau of de burgemeester heb je soms een openbaarheidsverzoek nodig.
En de site is een momentopname. Ze verandert pas wanneer we de stukken opnieuw ophalen en de nieuwe versie online zetten. Tussen twee versies kan ze achterlopen op de stad.
Ook de bundeling zit er soms naast. Merk je dat een stuk niet in een dossier thuishoort, dan kan je dat melden met de knop in het dossier. Zo'n melding gaat naar ons, niet automatisch de site in: wij beslissen of ze klopt en leggen de correctie dan vast in een apart bestand dat bij de volgende bouw meegaat. Zo verbetert de bundeling stap voor stap, met een mens die telkens de knoop doorhakt.
Een uitgestoken hand
Bekijk deze site vooral als een uitnodiging aan de stad om haar bestuursdocumenten veel leesbaarder en toegankelijker te maken, en zo de Mechelaar dichter bij de politiek te brengen. En natuurlijk is het ook een voorzet voor andere (burger)journalisten om iets gelijkaardigs te beginnen in hun stad of gemeente.